Wydarzenia Stowarzyszenia Miasteczko Poznań we wrześniu
Stowarzyszenie Miasteczko Poznań zaprasza we wrześniu na dwa wydarzenia, z których jedno ma charakter upamiętniający, a drugie jest związane z działalnością wydawniczą.
Pamięci ofiar obozów pracy przymusowej dla Żydów w Poznaniu
3 września upamiętnimy ofiary obozów pracy dla Żydów w Poznaniu.
Obóz pracy na terenie Stadionu im. Edmunda Szyca funkcjonował od maja 1941 roku do 9 sierpnia 1943 roku, gdy rozpoczęto likwidację obozów pracy na terenie Poznania.
„Z pracy więźniów osadzonych w obozie na Stadionie korzystały rozmaite niemieckie przedsiębiorstwa prywatne. (…) Zapotrzebowanie na żydowską siłę roboczą w mieście było tak duże, że transporty więźniów kierowano do obozów w Poznaniu nie tylko z Łodzi, ale także z pozostałych gett Kraju Warty. Początkowo nabór do robót poza gettem odbywał się na zasadzie dobrowolności. Ochotnicy zgłaszający się na wyjazd liczyli na jakiekolwiek minimum egzystencji, czy też wegetacji, szczególnie ci spośród nich, których istnienie zagrożone było śmiercią głodową w getcie. (…).
Obóz w zabudowaniach Stadionu Miejskiego w Poznaniu, mieszczącego się przy ul. Dolna Wilda w żaden sposób nie nadawał się do zadań, do jakich został przeznaczony. Większość więźniów wegetowała tu w warunkach wręcz nieludzkich, nieomal pod gołym niebem, pozbawiona przy tym podstawowych urządzeń niezbędnych do życia, Załman Kłodawski, tak po latach opisuje warunki życia obozowego: «Leżeliśmy na Stadionie na ziemi, nie pod dachem, tylko na ziemi, nie zapewniono nam podstawowych warunków higienicznych. Kto nie przeżył tego widoku, nie może sobie wyobrazić jak ten Stadion wyglądał. Ludzie stali się dzicy»” - z artykułu Anny Ziółkowskiej „Obóz na Stadionie Miejskim w Poznaniu” („Miasteczko Poznań” 2/2004).
Spotykamy się o godz. 18.00 przy Stadionie Szyca, naprzeciwko Pływalni Chwiałka przy ulicy Spychalskiego (dawnej ul. Chwiałkowskiego). Przy wejściu na Stadion zostaną odczytane wiersze Romana Chojnackiego z cyklu „Poznań Główny” (w j. polskim i w tłumaczeniu Orit Zechavi na j. hebrajski) oraz podane nazwiska ofiar.
Dzień wcześniej, 2 września o godz. 18.00, zapraszamy do Atelier Wimar Stowarzyszenia Łazęga Poznańska – do zielonej, drewnianej oficyny w podwórku przy ul. Św. Marcin 75 do wspólnego przygotowania niebieskich wstążek, na których wypiszemy symbolicznie imiona i nazwiska 100. spośród znanych żydowskich ofiar. Potem zawiesimy je na ogrodzeniu stadionu.
Współorganizatorem obu wydarzeń jest Stowarzyszenie Łazęga Poznańska.
Upamiętnienie ofiar obozów pracy dla Żydów w Poznaniu organizujemy po raz drugi. Pierwsze odbyło się 2 września 2022 roku.
Promocja numeru „Miasteczka Poznań” (numeru 1/2023)
25 września o godz. 18.00 zapraszamy do Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu przy ul. Prusa 3 na promocję nowego numeru pisma „Miasteczko Poznań” – 1/2023. Jest to już 49. numer periodyku, licząc od początku jego wydawania, czyli ponad 20 lat obecności na polskim rynku prasowym.
W programie wieczoru zaplanowaliśmy wystąpienie Pawła Fijałkowskiego – historyka i archeologia, wieloletniego współpracownika pisma. W ubiegłym roku Fijałkowski był jednym z gości Festiwalu Miasteczka Poznań, zorganizowanego z okazji 20-lecia czasopisma. 12 grudnia 2022 w Atelier Wimar wygłosił wykład „Magnus Hirschfeld. Życie wbrew przeciwnościom”, który zebrał dużą publiczność.
W nowym numerze „Miasteczka Poznań” ukazał się kolejny artykuł Pawła Fijałkowskiego, zatytułowany „Żydzi, mieszczanie i szlachta we współczesnej Warszawie. Antagonizmy i powiązania”.
„Przygotuję półgodzinne wystąpienie, w którym opowiem o Warszawie w okresie staropolskim, moich badaniach nad warszawską społecznością żydowską w tym okresie i o relacjach między społecznościami tworzącymi zespół miejski w XVII-XVIII w.” – zapowiada badacz.
Następnie odbędzie się spotkanie z Dorotą Abbe, aktorką i twórczynią teatralną mieszkającą w Poznaniu. Będziemy rozmawiać o wątkach żydowskich stale obecnych w jej działalności scenicznej. W sierpniu 2021 roku w Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie artystka zaprezentowała autorski spektakl „Tutaj, czyli gdzie? Rzecz o (nie)pamięci”, który zrealizowała wraz z aktorem Piotrem Dąbrowskim i fotografem i aktorem Maciejem Zakrzewskim. W lutym 2022 roku Dorota Abbe zagrała w przedstawieniu Teatru Nowego w Poznaniu „Alte hajm / Stary dom” autorstwa Michaela Rubenfelda i Marcina Wierzchowskiego, a w marcu 2023 roku w krakowskim Teatrze BARAKAH zaprezentowała wraz z Michaelem Rubenfeldem ich autorskie przedstawienie „Jeszcze Polska nie zginęła” – w formie performatywnego czytania.
W nowym numerze „Miasteczka Poznań” ukazał się artykuł „Coś jest nie tak”, w którym można zapoznać się z zapisem fragmentu rozmowy z twórcami i młodzieżową publicznością po prezentacji spektaklu „Tutaj, czyli gdzie? Rzecz o (nie)pamięci” w Placówce 10 grudnia 2022 roku. W tym numerze ukazał się również szkic Marka S. Bochniarza „Życie żydowskie w Polsce”, przybliżający działalność teatralną Michaela Rubenfelda w Polsce, w tym współpracę Rubenfelda z Dorotą Abbe nad ich autorskim przedstawieniem „Jeszcze Polska nie zginęła”. Spotkanie z Dorotą Abbe będzie połączone z projekcją fragmentów przedstawień teatralnych.
Zapraszamy do lektury wywiadu z Dorotą Abbe „Żydowski coming out”, przeprowadzonym przez Marka S. Bochniarza w związku z wiosenną prezentacją „Jeszcze Polska nie zginęła” w Krakowie: http://www.miasteczkopoznan.pl/node/1221, oraz do lektury wywiadu z Michaelem Rubenfeldem, dotyczącym tego samego przedstawienia: http://www.miasteczkopoznan.pl/node/1222
Prowadzenie: Marek S. Bochniarz
Partner wydarzenia: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu