PARDES FESTIVAL – SPOTKANIA Z KULTURĄ ŻYDOWSKĄ (16 - 20.08.2017)|
Piąta edycja festiwalu pomyślana (od 16 do 20 sierpnia) została jako swego rodzaju podsumowanie wątków festiwalowych już obecnych w latach ubiegłych. Organizatorzy, czyli Fundacja Spichlerz Kultury, wykreowali bogaty interdyscyplinarny program i powracają na znane już ścieżki tematyczne. Zapraszają publiczność festiwalową na spotkania na skrzyżowaniu szlaków żydowskich, romskich, ormiańskich i łemkowskich. Ważnym wątkiem programu festiwalowego jest – od pierwszej edycji – historia polsko-żydowskiej kolonii artystycznej w Kazimierzu Dolnym i szeroko rozumiana sztuka żydowska.
W programie festiwalu m.in. prezentacje multimedialne poświęcone szeroko definiowanej sztuce żydowskiej, spacer po kolekcji malarstwa polsko-żydowskiej kolonii artystycznej w Kamienicy Celejowskiej i oprowadzanie po ekspozycji judaików Muzeum Sztuki Złotniczej w gmachu głównym Muzeum Nadwiślańskiego, warsztat wycinanki żydowskiej poprzedzony prelekcją poświęconą znakom zodiaku w żydowskiej kulturze ludowej.
Organizatorzy zachęcają do udziału w spacerach tematycznych w przestrzeni miasteczka.
Już tradycyjnie odbędzie się prezentacja jednej z galerii wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Tym razem powędrujemy po galerii „Miasteczko. 1648-1772”. Głównym elementem galerii jest synagoga, którą w Muzeum reprezentuje replika dachu drewnianej synagogi z Gwoźdźca. Zachowała się szczęśliwie dokumentacja synagogi gromadzona w XIX i na początku XX w. i dzięki ocalałym dokumentom tradycyjnymi rzemieślniczymi metodami dokonano rekonstrukcji budowli, przede wszystkim niezwykle bogatych polichromii zdobiących drewniany sufit. Zrekonstruowany dach synagogi to symboliczne serce całego Muzeum POLIN. Warto przypomnieć, że część prac rekonstrukcyjnych dachu synagogi z Gwoźdźca prowadzono w 2012 r. w synagodze kazimierskiej. Aż dwie prezentacje przypomną wystawy poświęcone wybitnym łódzkim artystom żydowskim, braciom Hirszenbergom. W ramach obchodów 70-lecia Żydowskiego Instytutu Historycznego przypomnimy postać Józefa Sandla, założyciela działu sztuki w ŻIH i także znawcy twórczości Samuela Hirszenberga. W ramach obchodów 700-lecia lokacji Lublina zaplanowana jest prezentacja Marcina Fedorowicza z Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” Przedwojenny wielokulturowy Lublin na fotografiach z kolekcji Bramy Grodzkiej.
Już tradycyjnie wystąpi na Pardes Festival kurator zbiorów Muzeum Villa la Fleur w Konstancinie, Artur Winiarski, wybitny znawca twórców z kręgu École de Paris. Tego roku prezentacja Artura Winiarskiego poświęcona jest kolekcji Villi la Fleur jako podsumowanie pięciu lat działalności wystawienniczej tego niezwykłego muzeum gromadzącego malarstwo, rzeźbę i grafikę artystów polskich i żydowskich, działających w pierwszej połowie XX w. we Francji. Do krainy zabawek produkowanych w kaliskiej fabryce żydowskich fabrykantów wielce zasłużonych dla miasta Kalisza wprowadzi gości festiwalowych Julia Łach, znawczyni tematyki starych zabawek celuloidowych, kolekcjonerka i renowatorka zabytkowych lalek. Z artykułu Julii Łach: „Ostatnio na rynku antykwarycznym wiele się mówi o tzw. polskich Szrajerkach. Co to jest i dlaczego tak bardzo są poszukiwane? Najwięcej informacji na ich temat znajdziemy na forach internetowych zrzeszających kolekcjonerów i miłośników lalek, którzy poszukując wszelakich informacji na temat fabryki w Kaliszu, ujawniają małe cząstki swojej wiedzy i przekazują dalej. Szrajerki to potoczna nazwa określająca celuloidowe lalki produkowane w Kaliszu w okresie od pierwszej wojny światowej, aż do zamknięcia fabryki w 1939 r.”. W ramach pokazów pofestiwalowych Międzynarodowego Festiwalu „Żydowskie Motywy” 2017 odbędą się dwa wydarzenia filmowe: „Hummus! i „Nad brzegami Jarkonu”.
Organizatorzy zapraszają na spotkania poświęcone innym mniejszościom etnicznym i narodowym Polskę zamieszkującym Polskę, m.in. na Popołudnie z Morelą, czyli cykl spotkań poświęconych tematyce ormiańskiej w urokliwym Pensjonacie Folwark Walencja. Do wystawy w Muzeum Dialogu Kultur w Kielcach nawiąże Paweł Grzesik w prezentacji Kunszt detalu. O sztuce i ornamentyce ormiańskiej. W tematykę romską wprowadzi gości festiwalu Andrzej Grzymała-Kazłowski, twórca Muzeum Kultury Romów Polskich w Warszawie. O Zagładzie Roma i Sinti w Litzmannstadt-Getto opowie dr Zofia Trębacz z Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. O cerkwiach, kościołach i synagogach w twórczości Nikifora opowie Zbigniew Wolanin z Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju. W Roku Rzeki Wisły nie zabraknie wydarzenia poświęconego roli Wisły w historii Kazimierza Dolnego. W niedzielę festiwalową, 20 sierpnia, kustosze Muzeum Wsi Lubelskiej oprowadzą gości festiwalu po podlubelskim skansenie, w którym zgromadzono cenne obiekty żydowskiej kultury materialnej.
W programie festiwalu zaplanowano cztery wydarzenia muzyczne: na kazimierskim Rynku, w ramach inauguracji Pardes Festival 2017, 16 sierpnia, wystąpi zespół Meadow Quartet. Zaprezentuje on utwory lidera zespołu, Marcina Malinowskiego. Organizatorem koncertu jest Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce (TSKŻ). W rekomendacji radiowej Dwójki czytamy: W świecie Meadow Quartet wszystko może się wydarzyć – muzyka tradycyjna nie jest punktem końcowym na artystycznej drodze czwórki muzyków. Tradycja żydowska jest tu pretekstem do stworzenia oryginalnego świata dźwięków. Gruntownie wykształceni muzycy, sięgając po całą paletę środków improwizacyjnych, sprawiają, że ich muzyka nabiera oryginalnej dynamiki i charakteru. Członkowie zespołu z wielką swobodą poruszają się po terenach współczesnej kameralistyki, akustycznego jazzu i muzyki improwizowanej.
W trakcie Popołudnia z Morelą zaplanowany jest niezwykły wielokulturowy koncert muzyki i poezji ormiańskiej, hebrajskiej, perskiej i greckiej "Kiele, kiele" ("Przyjdź, przyjdź") w wykonaniu duetu Sol et Luna, czyli Saby Krasoczko i Mieczysława Litwińskiego.
Wyjątkowo zapowiada się piątkowy wieczór 18 sierpnia w Teatrze na Klepisku pod Kazimierzem: wystąpi fenomenalna Café Cortao el Grupo Flamenco de Varsovia. A po koncercie warsztat flamenco. Koncert flamenco to zwieńczenie dnia wielokulturowego na Pardes Festival.
W koncercie finałowym festiwalu, w sobotę 19 sierpnia, zagra i zaśpiewa Global Shtetl Band, formacja, którą tworzą dwaj muzycy z Niemiec, Markus Milan Mueller i Daniel Piccon oraz świetnie znany muzyk lubelski, Bartek Stańczyk. Motyw przewodni koncertu to Yiddish Mambo i Latino-Klezmer! Nowy Jork, Miami, Hawana, Buenos Aires w połowie XX w.: muzyka imigrantów z Europy Wschodniej styka się z kulturą obu Ameryk, dając nową, gorącą mieszankę tradycji Starego Kontynentu, muzyki żydowskiej oraz modnych wówczas rytmów latynoamerykańskich. Global Shtetl Band czerpie z tej ekscytującej tradycji „mamboniksów”, przekształcając ją z odwagą, wirtuozerią i wdziękiem w muzykę nowego zglobalizowanego milenium. Zespół wystąpi w Teatrze na Klepisku.
Motyw graficzny piątej edycji Pardes Festival to połączenie wycinanek Joanny Matyjasek i oprawy graficznej Lidii Dańko.
„Miasteczko Poznań” jest patronem medialnym Pardes Festival.
Zachęcamy do śledzenia festiwalowego facebooka: https://www.facebook.com/PardesFestival/