80. ROCZNICA WYSIEDLENIA ŻYDÓW Z POZNANIA
Trzynastego grudnia 2019 roku minęło 80 lat od wysiedlenia Żydów z Poznania. Zgromadzonych w obozie przesiedleńczym Lager Glowna (obóz Główna) wywieziono wagonami do Generalnego Gubernatorstwa w okolice Ostrowa Lubelskiego. Wśród wysiedlonych był ostatni rabin Poznania Dawid Szyja Sender z żoną Esterą i synkiem Henochem. Stowarzyszenie Miasteczko Poznań przypomina rocznicę akcją plakatową w centrum miasta Poznania.
Miesiąc wcześniej specjalnymi zarządzeniami wydanymi przez Wilhelma Koppego zabroniono Żydom zmiany miejsc zamieszkania i odebrano prawo swobodnego poruszania się na obszarze Kraju Warty. Wkrótce władze wydały nowe rozporządzenia, w tym nakaz wykorzystania żydowskich rad starszeństwa przy przeprowadzaniu deportacji. Na mocy zarządzenia adresowanego do Gminy Żydowskiej przez policję bezpieczeństwa nakazano wszystkim Żydom stawienie się 11 grudnia o godz. 8.00 rano w obozie w dzielnicy Główna (pierwsze grupy Żydów pojawiły się już w pierwszych dniach grudnia). Bramy obozu tego dnia przekroczyło 721 osób, które umieszczono w baraku nr 1. Wkrótce dołączyli do nich Żydzi przywożeni z pobliskich miejscowości: Środy, Śremu, Nowego Tomyśla, Wolsztyna, Krotoszyna, Międzychodu i wielu innych. Wśród zatrzymanych byli także mieszkańcy Wilna, Warszawy, Berlina i Wrocławia, którzy akurat w tym czasie przebywali w Kraju Warty.
Trzynastego grudnia 1939 roku z obozu odszedł pierwszy transport Żydów liczący 851 osób. Po dwóch dniach (15 grudnia) pociąg z deportowanymi do GG dotarł do Lublina, z którego został skierowany do Ostrowa Lubelskiego. Od stycznia 1940 roku w obozie osadzane były niewielkie grupy Żydów (np. pod koniec marca było to 160 osób). Były to osoby nieproduktywne (prawdopodobnie Żydzi z Rzeszy), liczące ponad 60, 70 lat i kilkoro dzieci. W pierwszych dniach kwietnia wywieziono ich w kilku transportach autobusowych prawdopodobnie do Łodzi.
W obozie zostało osadzonych 1112 Żydów, 450 Cyganów i 31 424 Polaków (w większości z Poznania i powiatu poznańskiego). Dokładne dane zawdzięczamy zachowanym imiennym listom transportowych Żydów i Polaków, przechowywanych w Instytucie Zachodnim w Poznaniu. Tutaj też powstały pionierskie i wnikliwe prace prof. Marii Rutowskiej poświęcone historii Lager Glowna.
Prawie wszyscy wyjeżdżający 13 grudnia 1939 roku transportem z Poznania zginęli w czasie wojny. Nieliczni, którzy przeżyli, już nigdy do Poznania nie wrócili.